گولباخی باخانی سه لا سی باوه جانی

به وبلاگ من خوووووووووووش اومدید دوستان

تاريخ : یکشنبه ٢٧ آذر ۱۳٩٠ | ۱۱:٤٧ ‎ق.ظ | نویسنده : خداداداحمدی مهندس باغبانی

   ◊ ترکیبات شیمیائی

   ◊ خواص داروئی

   ◊ مضرات

 
 
 

رومی‌ها در حدود ۲۰۰۰ سال پیش این گیاه را پرورش می‌دادند و به‌عنوان سبزی در سالاد استفاده می‌کردند. آرتیشو در قرن شانزدهم در انگلستان و فرانسه برده شد و سپس در قرن نوزدهم در آمریکا کشت شد. اکنون کالیفرنیا و سواحل اقیانوس آرام مرکز کشت آرتیشو می‌باشد.

 

کلمه Artichoke از کلمه ایتالیائی Articicco مشتق شده که به معنی میوه کاج می‌باشد و آرتیشو هم مانند میوه کاج است. آرتیشو برای رشد احتیاج به آب و باران فراوان دارد.

 

آرتیشو گیاهی است چند ساله درای ساقه‌ای راست که ارتفاع آن به حدود یک متر می‌رسد. برگ‌های آن پهن و دراز مانند برگ‌های کاهو است که به رنگ سبز تیره است. در انتهای ساقه میوه آن که به شکل میوه کاج یا سیب فلس‌دار است مشاهده می‌شود‌. گلبرگ‌های آن ضخیم‌ و گوشتی بوده و انتهای گلبرگ‌ها ضخیم‌تر است که مصرف خوراکی دارد‌.

 

برای خرید آرتیشو دقت کنید که برگ‌ها باز نشده و سفت‌ و سبز باشد‌. هنگامی‌که برگ‌های آرتیشو قهوه‌ای است نشان دهنده کهنه بودن آن می‌باشد‌. فصل آرتیشو معمولاً ماه‌های فروردین و ادریبهشت (‌آپریل و می‌)است‌.

 
 

  ترکیبات شیمیائی

برگ‌های خوردنی آرتیشو دارای اینولین‌، اینولاز و ماده‌ای تلخ به‌نام سینارین Cynarine می‌باشد‌. سینارین خاصیت زیادکننده ترشحات صفرا را دارد و علت صفرا برای آرتیشو داشتن این ماده است‌.

 
 

  جدول مواد موجود در صد گرم آرتیشو پخته

 
 

انرژی

   

۱۴ کالری

 
 
 

پروتئین

   

۱/۵ گرم

 
 
 

آب

   

۸۶ گرم

 
 
 

مواد چرب

   

۰/۱ گرم

 
 
 

مواد نشاسته‌ای

   

۵ گرم

 
 
 

کلسیم

   

۲۲ میلی گرم

 
 
 

فسفر

   

۴۰ میلی گرم

 
 
 

آهن

   

۰/۶ میلی گرم

 
 
 

سدیم

   

۳۰ میلی گرم

 
 
 

پتاسیم

   

۰ ۲۵ میلی گرم

 
 
 

ویتامین آ

   

۴۰ واحد بین المللی

 
 
 

ویتامین ب ۱

   

۰/۰۴ میلی گرم

 
 
 

ویتامین ب ۲

   

۰/۰۲ میلی گرم

 
 
 

ویتامین ب ۳

   

۰/۶ میلی گرم

 
 
 

ویتامین ث

   

۵/۲ میلی گرم

 
 
 

  خواص داروئی

۱. آرتیشو از نظر طب قدیم ایران گرم و کمی خشک است‌. قسمت مورد استفاده آرتیشو برگ‌ها و قسمت وسط آن است که به‌نام قلب آرتیشو معروق می‌باشد‌.

 

۲. کبد را تمیز و اعمال کبد را تنظیم می‌کند‌.

 

۳. ترشح صفرا را افزایش می‌دهد.

 

۴. از جمع شدن چربی در کبد جلوگیری می‌کند و آنهائی که کبد چرب دارند بهتر است از آرتیشو استفاده کنند.

 

۵. یرقان مزمن را درمان می‌کند‌.

 

۶. تقویت‌کننده بدن است‌.

 

۷. موجب دفع ادرار می‌شود‌.

 

۸. تب‌بر است‌.

 

۹. در درمان رماتیسم مؤثر است‌.

 

۱۰. یبوست های ناشی از عدم صفرا را درمان می کند.

 

۱۱. در درمان ورم روده موثر است .

 

۱۲. باعث دفع سنگهای کیسه صفرا می‌شود.

 

۱۳. نیروی جنسی را افزایش می‌دهد.

 

۱۴. کلیه و مثانه را گرم می‌کند.

 

۱۵. گاز و نفخ معده و روده را از بین می‌برد.

 

۱۶. باعث هضم غذا می‌شود.

 

۱۷. بیماری‌های کبدی را درمان می‌کند.

 

۱۸. کلسترول خون را پائین می‌آورد.

 

۱۹. داروی لاغری است و کسانی‌که می‌خواهند وزن کم کنند و لاغر شوند می‌توانند هر روز آرتیشو بخورند.

 

۲۰. سرگیجه را برطرف می‌کند.

 

۲۱. آنهائی‌که گوششان زنگ می‌زند اگر آرتیشو را بخورند آنرا برطرف می‌کند.

 

۲۲. مبتلایان به بیماری قند می‌توانند با خوردن آرتیشو قند خود را تنظیم کنند.

 

۲۳. در درمان میگرن موثر است‌.

 

۲۴. در برطرف کردن بیماری آسم اثر مفید دارد‌.

 

۲۵. نقرس را برطرف می‌کند‌.

 

۲۶. آرتیشو رگ‌ها را تمیز کرده و تصلب شرائین را درمان می‌کند‌.

 

۲۷. در برطرف کردن اگزمت مؤثر است‌.

 

۲۸. در درمان اکثر بیماری‌های پوستی اثر مفید دارد.

 

۲۹. سموم بدن را دفع می‌کند.

 

۳۰. زخم‌های ریه و روده را درمان می‌کند.

 

۳۱. برای جلوگیری از ریزش مو ار برگ‌های آرتیشو پماد تهیه کرده و به سر بمالید.

 

۳۲. برای برطرف کردن بوی بد زیر بغل عصاره برگ آرتیشو را به زیر بغل بمالید.

 

۳۳. عصاره آرتیشو را اگر به بدن بمالید خارش را برطرف می‌کند.

 

۳۴. برای رفع آب آوردن بدن از جوشانده آرتیشو به مقدار سه فنجان در روز استفاده کنید.

 
 

  مضرات

آرتیشو چون گرم است ممکن است در بعضی از اشخاص تولید سودا کند لذا بهتر است با سرکه خورده شود ضمناً طعم آرتیشو را دوست ندارند. اینگونه اشخاص اگر بخواهند از مزایای آرتیشو استفاده کننده تنطور قرص یا کپسول آرتیشو مصرف نمایند.

 

                 

پرورش آرتیشو

آرتیشو ، ARTICHUT گیاهیست علفی و دارای ساقه زیر زمینی دائمی که در سبزیکاری به عنوان گیاه ۲ یا ۳ ساله کشت می شود .
محل اصلی و اولیه این گیاه را نواحی مدیترانه ، جنوب اروپا و شمال آفریق می دانند .از زمان های قدیم رومی ها و یونانی ها آن را خوب میشناخته و کشت می کردند .
برگهای بلند این گیاه که به ۱۰۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر می رسند مستقیما از ریشه خارج شده ، در حالی که برگ های کوچکتر آن روی ساقه های هوائی حامل گل قرار دارند . رنگ برگ ها خاکستری مایل به آبی بوده و دارای بریدگی های زیاد می باشند . پشت برگ ها سفید و کرک دار هستند .
گل آرتیشو ، مرکب از تعداد زیادی گل های کوچک آبی و بنفش است که روی یک طبق گوشتی کنار یکدیگر قرار گرفته و بر روی یک دُمگُل واقع شده اند .
● آب و هوا و خاک :
ریشه آرتیشو ، به سرما مقاوم بوده ولی قسمت هوائی آن بیش از چند درجه زیر صفر را تحمل نمی کند .
این گیاه دراثر سرمای شدید و یخبندان خشک شده ازبین خواهد رفت .
بطور کلی ، ارتیشو ، گیاه زمستان های معتدل و تابستان های خشک می باشد .این گیاه در مناطقی که دارای سرمای شدید باشند به صورت گیاه یک ساله کاشته می شود .
برداشت آرتیشو ، در دوره محدودی تا اوایل پائیز انجام می گیرد .
گرمای زیاد موجب بازشدن برگچه هائی که قسمت خوراکی گل را تشکیل می دهند می شود و از مرغوبیت محصول می کاهد .
این گیاه در انواع خاک ها رشد می کند و احتیاج فراوان به مواد غذائی دارد .
در خاک رسی و شنی عمیق و نمدار که در آن مواد آلی به اندازه کافی وجود دارد بهترین محصول را می دهد . به همین دلیل برای تقویت زمین از کودهای حیوانی به اضافه کود شیمیائی استفاده می شود .
● روش کاشت :
این گیاه را به دو طریق می کارند :
۱) روش کاشت بذر :
بذر آرتیشو را بایستی ابتداء در خزانه کاشته و زمانی که گیاه ۴ برگه شد آن را به محل اصلی منتقل نمود .
به این منظور خزانه را در پائیز زیر و رو کرده خاک آن را نرم میکنند و به مقدار کافی کود حیوانی پوسیده می دهند ( ۲۰ تن در هکتار یا ۲ کیلوگرم در متر مربع ) در اوایل بهار روی پشته هایی که از قبل آماده کرده اند و فاصله آنها از یکدیگر ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر باشد به دنبال هم می کارند .
پس ازرشد کافی بوته ها را به فاصله۵ سانتیمتراز یکدیگرتُنُک میکنند.
بذرآرتیشو، قدرت رویش (قوه نامیه) خود را حدود۵ سال حفظ میکند .
برای تهیه ۱۵۰ تا ۳۰۰ بوته آرتیشو حدود ۶ تا ۱۲ گرم بذر کافی است که می توان در ۱۰۰ متر مربع زمین کاشت .
پس از آن که بوته ها به رشد مناسب رسیدند ( حدود یک ماه بعد از کاشت ) آنها را به محل اصلی که قبلا آماده شده است منتقل می سازند .
زمین اصلی را باید کاملا تقویت نموده ( ۴۰ تن کود دامی و ۵۰۰ کیلوگرم سوپر فسفات و ۲۰۰ کیلوگرم سولفات دو پتاس در هکتار و یا ۴۰ کیلو گرم کود دامی و ۵ کیلو گرم سوپر فسفات و ۲ کیلوگرم سولفات دو پتاس در ۱۰۰ متر مربع زمین لازم است ) و بوته های جوان را به فاصله ۱۰۰ سانتیمتر از یکدیگر و در عمق ۲۰ سانتیمتری زمین روی پشته هایی به عرض ۱۰۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر نشاء کرد .
در سال اول نهال ها رشد کافی نموده و در سال دوم بهره برداری آغاز می گردد و بهره برداری آن تا پایان سال سوم ادامه خواهد داشت .
۲) روش کاشت پاجوش :
در این روش در فصل پائیز زمین را شخم زده و خاک را با کود حیوانی مخلوط می کنند .
اول بهار پس از تسطیح زمین و ایجاد جوی ، پشته بعرض ۱۵۰ سانتیمتر پاجوش هائی را که طول آنها حدود ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر باشند و از پایه قوی و مسن جدا شده باشد به فاصله ۱۰۰ سانتیمتر از یکدیگر نشاء می کنند .
باید توجه داشت که عرض پشته ها و فاصله بوته ها بستگی به نوع خاک و متد کاشت داشته و ممکن است تغییر داده شوند .
چنانچه به اندازه کافی پاجوش قوی در اختیار نباشد می توان ۲ پاجوش نسبتا ضعیف را در هر گودال به فاصله ۱۰ سانتیمتر از یکدیگر قرار داد . این گیاه را همچنین می توان به وسیله قطع کردن قسمتی از ریشه که حامل ساقه هوائی باشد تکثیر نمود .
آرتیشو در طول زمان رشد ، به مراقبت هایی از قبیل وجین کردن ، سله شکنی ، کودپاشی ، آبیاری و سمپاشی به موقع نیاز دارد .
در مناطقی که آب و هوای معتدل دارند بعد از آخرین برداشت در فصل بهار شاخ و برگ گیاه را می توان به ۳ طریق از بین برد .
▪ زیر خاک کردن .
▪ قطع کردن به عنوان علفهای سبز .
▪ سوزاندن پس از خشک شدن در نزدیکی خاک .
در مناطق سردسیری ، سرمای شدید موجب خشک شدن شاخ و برگ گیاه می شود .
در این صورت لازم است در اواخر پائیز برای حفظ ریشه گیاه از خطر یخبندان روی آنها را با مقداری کود پوسیده ، کاه و شاخ و برگ پوشانید .
در بهار پس از رفع خطر سرما ، کود و کُلَش را از روی بوته ها کنار زده در صورتی که پاجوش اضافی وجود داشته باشد آنها را جدا ساخته از خاک خارج می سازند و به محل دیگری منتقل می کنند . آنگاه برای تقویت بوته ها ، کود را با خاک مخلوط نموده اطراف آنها را صاف می نمایند.
تعداد دفعات آبیاری در زراعت آرتیشو ، بستگی به عوامل مختلف از قبیل : درجه حرارت هوا و نوع خاک دارد .
اصولا پس از ۴ سال مزرعه آرتیشو را زیر و رو نموده و به صورت آیش ( بدون استفاده زراعی ) می گذارند و پس از چند سال آیش مجددا اقدام به کشت می نمایند .
زمان برداشت محصول بستگی به آب و هوای منطقه دارد .
در مناطق سردسیر از اواسط تابستان برداشت آغاز می گردد .
ولی در مناطق معتدل از اوایل پائیز اقدام به برداشت می شود و تا اوایل بهار برداشت محصول ادامه خواهد داشت ، مشروط به این که قسمت های خوراکی آرتیشو ، سخت نشده باشند .
حداکثرتولید محصول دراین گیاه درسال های دوم وسوم کاشت میباشد .
برای برداشت محصول ، بهتر است به فاصله ۱۰ سانتیمتر از زیر گل ساقه را قطع نمود .

 

نوشته : مهندس منوچهر کارگر برگرفته از کتاب : سبزیکاری در خانه و آپارتمان



Weblog Themes By Pichak

<< مطالب جدیدتر ........ مطالب قدیمی‌تر >>

موضوعات

آرشیو مطالب

درباره وبلاگ


دوستان به وبلاگ من خوش اومدین حتما نظر بدین منتظر نظرات سازنده شما هستیم (وه خیر بین)

s

Created By Webloger.5u.com

*
*
*
*
*
*
*

Powered by webloger ◄┤

Powered by webloger ◄┤

كد موسيقي براي وبلاگ

value= /script

  • ایران موزه | پاپو مارکت